این روزا همه خونواده ها از شویندهای صنعتی استفاده می کنن.به کار گیری این شویندها به حدیه که هیچ کدوم از خونواده ها نمی تونن روزی رو بدون به کار گیری این شویندهای صنعتی تصور کنن.این در حالیه که در زمانا قدیم خونهای افراد همیشه تمیز بوده و این در حالی بوده که افراد فقط از شویندهای گیاهی و طبیعی استفاده می کردن.گل سر شور یکی از گیاهانیه که در زمان قدیم واسه تمیزی و نظافت استفاده خیلی از اون میشده س.اما گذشت زمان باعث شده ما به کار گیری اونو از یاد ببرم و عوضش اروپاییا در مصنوعات بهداشتی خود ازش استفاده کنن.

کمی دقیق تر شیم. پرسیدن این سؤال خالی از لطف نیس که اگه وقتی شامپو و پودر لباس شویی تولید نمی شده مردم از چه شویندهایی استفاده می کردن؟

بررسی میدونی خبرگزاری مهر نشون میده در خود شهر اردبیل نه فقط سابقه طولانی در به کار گیری شویندهای گیاهی هست بلکه مهم بودن این شویندها با وجود غفلت خود شهروندان در کشورای اون ور آبی بیشتر کشف شده.

توجه اردبیلیا به پاکی و پاکیزگی فردی

اردبیل به شهر حمامای تاریخی معروفه. تقریباً در هر محله قدیمی این شهر یه حموم هست که بعضی عمومی، بعضی خصوصی و بعضی محله ایه.

بیشتر حمامای تاریخی اردبیل در زمان صفویه تا قاجار رونق گرفته و بعضی از نظر معماری و تزئینات ممتاز در سطح کشوره.

در گذشته که در منازل حموم نبود، هر هفته روزی به عنوان روز حموم تعریف می شد و همه اعضای خونواده از کوچیک تا بزرگ به حمامای عمومی می رفتن.

مراحل شست وشو و مواد شوینده استفاده شده به مانند امروز نبوده و بعضی وقتا حموم کردن نصف روز رو به خود اختصاص می داد.

بانوی سن بالا اردبیلی با یادآوری اون ایام به خبرنگار مهر گفت: دختران با مادر و پسران با پدر وسایل و البسه خود رو آماده کرده و صبح زود به حموم می رفتن.

پوراندخت سپاسی گفت: بعضی وقتا حموم کردن تا ظهر به طول می رسید تا بعد از یه هفته با پاکیزگی کامل فرد از حموم خارج شه.

شامپوی زنان گل سرشوی بود

ایشون به یاد داره که قبل از اومدن شامپو به بازار زنان واسه شست وشو از گل سرشوی استفاده می کردن. به گفته سپاسی گل سرشوی در آب حل می شد و آب اون روی سر ریخته می شد که موها رو نرم می کرد و حتی مانع از ریزش مو بود.

سپاسی اضافه کرد: گل سرشو می تونست چربی مو رو نابود کنه و در گذشته مشکلی به نام ریزش مو در هیچ بانویی دیده نمی شد؛ بطوریکه خیلی از زنان موهای بلند و پرپشت داشتن و حجم موها به حدی زیاد بود که واسه راحتی و انجام کارای روزانه موها رو می بافتند.

امروز اما از گل سرشوی خبری نیس. این گل که از شهرستان خلخال به اردبیل اومده و در بازار به فروش می رسه فقط در بازار تاریخی اردبیل و عطاریا مشاهده می شه.

گل سرشوی که در زبون آذری «گیل» می گن از اعماق خاک خارج شده و موندگاری تا ۱۰۰ سال داره.

این تعبیریه که صادق فروشنده شویندهای قدیمی از این ماده شوینده داره. ایشون گل سرشوی رو یکی از اجناس پرفروش خود نه واسه اردبیلیا بلکه واسه گردشگران و مسافران می دونه.

ایشون که در بازار تاریخی اردبیل مغازه داره، به خبرنگار مهر گفت: کیلوکیلو از گیل خریداری شده و تو تهران به چهار برابر قیمت به فروش می رسونن؛ بعضی از مشتریان حتی اونو صادر می کنن و در فرانسه از اون استقبال شده.

سرنوشت تولیدات کم پیدا که از خاک زرخیز این منطقه حاصل شده بعد از خروج از استان مشخص نیس. اما وقتی که به فروشگاه مواد شوینده شیمیایی سر می زنیم تا حدودی مشخص می شه که به چه دلیل خارجیا به این مواد استقبال نشون میدن.

یکی دیگه از فروشندگان مواد شوینده به خبرنگار مهر گفت: امروز بیشتر مواد شوینده به سمت به کار گیری مواد اولیه گیاهی رفته و حتی خود رو با این مواد تبلیغ می کنه.

«دومشگه» همه لکه های پوست رو میگیره

رضا محمدی گفت: مثلا دومشگه که در گذشته واسه شست وشو استفاده می شد امروز با موادی دیگه مخلوط شده و به عنوان کرم پاک کننده صورت با قیمت زیاد به فروش می رسه.

دومشگه اون طور که تعبیر اون رفت با ترکیب چربی حیوونی و پارافین در گذشته واسه نابود کردن چربی زاید روی پوست استفاده می شد.

در اردبیل «ساری دومشگه» از معروفیت خاص بهره مند بود و به مراتب از مشابه سفیدرنگ امروزی که در شهرهای دیگه تولید شده و به اردبیل میاد، نرم تر بود.

در اردبیل نوع خاصی از کیسه استفاده می شد که نام اون «حاجی منه باخ» بود

به گفته آقاصادق کسائی که در اردبیل ساری دومشگه تولید می کردن، فوت شدن و امروز دومشگهای اردبیل از شهرهای دیگه تأمین می شه و بیشتر شکل صنعتی به خود گرفته.

دومشگه بیشتر روی کیسه های مخصوصی مالیده شده روی صورت و پوست بدن کشیده می شد.

در حمامای قدیمی شهر اردبیل اشخاصی فقطً مسئول کیسه کشیدن به مشتریان حموم بودن و با اصطلاح «دل له» یا همون دلاک ماساژ و کیسه کشیدن رو رو دوش داشتن.

در اردبیل نوع خاصی از کیسه استفاده می شد که نام اون «حاجی منه باخ» بود. به تعبیر یکی از شهروندان اردبیلی این نام به دلیل پارچه مخصوصیه که در دوخت کیسه استفاده می شده.

هم اینکه احد صمدی یکی از فروشندگان بازار تاریخی اردبیل گفت: این کیسه با پارچه خاص و نوع دوخت خاصی آماده می شد که می تونست در بین نرمیت زبر بوده و وقتی که روی پوست کشیده می شد چربی زاید اونو نابود می کنه.

در گذشته که به دلیل نبود حموم در منازل یه روز از هفته به حموم کردن اختصاص پیدا میکرد، در همون روز کیسه کشیدن حتماً انجام می شد و بخش مهمی از نظافت فردی حساب می شد.

صادق فروشنده مواد شوینده گیاهی در مورد این کیسه گفت: پارچه این کیسه از ژاپن می اومد و پارچه مخصوصیه که گل دار یا ساده بوده و سطح اون براقه.

اما در کنار تعبیری که از نام گذاری این کیسه می شه، شاید بشه این نام گذاری یعنی «حاجی به من نگاه کن» رو به خاصیت پاک کنندگی این کیسه نسبت داد.

واسه استحمام از سنگ معدنی خاصی که از شهر قزوین به اردبیل می اومده و تقریباً در همه جای ایران می شناسنش هم استفاده می شد.

سنگ پای قزوین بیشتر واسه ماساژ کف پا و سابیدن پوست مای زاید اون به کار می رفت..

منبع: فردا

.

منبع : hidoctor.ir

دسته‌ها: سلامتی

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *