به نقل از مجله سیب سبز: طبق گزارش انجمن دیابت ایران آمار افراد دیابتی در کشورمون به بیشتر از ۶ میلیون نفر می رسه و می گن این آمار تا ۲۰ سال آینده دوبرابر می شه! اینطوری در هر خونواده ای دست کم یه دستگاه گلوکومتر پیدا می شه. اما نبود آشنایی کافی با این دستگاه باعث می شه فرد یا در اندازه گیری قند خون دچار اشتباه شه یا کلا از خیر به کار گیری این دستگاه بگذره!

قند خون چیجوری در خونه اندازه گیری می شه؟

پس از کشف انسولین، کنترل قند خون به وسیله مریض در منزل دومین پیشرفت اساسی بشر در مورد مریضی دیابت بوده. بیماران دیابتی به خصوص کسائی که از انسولین استفاده می کنن از این روش می تونن قندشون رو اندازه گیری کنن و براساس اون رژیم غذایی و دوز انسولین دریافتی شون رو کنترل کنن. واسه به کار گیری دستگاه اندازه گیری قند خون یا «گلوکومتر» باید یه قطره کوچیک از خون رو روی نوار یه بار مصرف گلوکومتر قرار داد و نوار رو داخل دستگاه گذاشت. ترکیبات شیمیایی به کار رفته در این نوارها با برخورد با خون می تونن اندازه گلوکز خون رو نشون بدن. بعضی از این دستگاه ها اندازه جریان الکتریکی رو در خون اندازه گیری می کنن و براساس اون قند رو سبک و سنگین میکنه.

۲۵ نوع دستگاه در دسترس شماس

حدود ۲۵ نوع جور واجور دستگاه گلوکومتر هست. این دستگاه ها از دید اندازه خون لازم، سرعت اندازه گیری، توانایی ذخیره در حافظه، قیمت، نوارهای مصرفی و دقت اندازه گیری تا حدودی با همدیگه متفاوت هستن. دستگاه های قند خون در قدیم اندازه بزرگی داشتن و نتیجه رو با تاخیر نشون می دادن اما امروزه دستگاه های موجود در بازار تنها بین ۵ ثانیه تا یه دقیقه زمان می برن تا قند رو اندازه گیری کنن. علاوه براین دستگاه های جدید می تونن قندهای اندازه گیری شده رو در حافظه خود ثبت کنن و حتی به کامپیوتر هم وصل می شن. دامنه اندازه گیری این دستگاه ها وسیعه، یعنی از حدود قند صفر که پایین ترین درجه س و معمولا در هیچ فردی رخ نمی ده تا حدود ۶۰۰ میلی گرم بر دسی لیتر که بالاترین درجه س رو نشون میده. قند خون بالاتر از این اندازه بسیار خطرناکه و فرد باید به اورژانس مراجعه کنه.

چه وقتی از روز قند رو اندازه بگیریم؟

پیشنهاد می شه قندهای اندازه گیری شده خود رو تو یه جدول یادداشت کنین و در زمان ویزیت دکتر اونو به همراه داشته باشین. دکتر می تونه از این جدول واسه تنظیم دوز انسولین یا داروهای مصرفی تون استفاده کنه. قند خون در افراد گرفتار به دیابت نوع یه باید به صورت ناشتا، ۲ ساعت بعد از وعده های غذایی و در صورت ضرورت یک تا دو بار در ساعت ۳ صبح اندازه گیری شه. کنترل دفعات قند خون در مریضایی که از انسولین استفاده می کنن دست کم ۳ بار گفته شده. البته این اندازه در خانومای باردار ممکنه به ۶ بار هم زیاد شه. بیماران گرفتار به دیابت نوع دو هم می تونن در همین ساعات گفته شده قند خون خود رو اندازه بگیرن.

نتیجه دستگاه با آزمایشگاه فرق داره؟

تشخیص دیابت نباید با به کار گیری این دستگاه ها صورت بگیره بلکه باید حتما آزمایش خون داده شه، یعنی مریض باید به آزمایشگاه مراجعه کنه تا از خون وریدی اش نمونه گیری شه. دستگاه های قند خون معمولا از خون نوک انگشت استفاده می کنن. این خون از راه مویرگا گرفته می شه و کامله یعنی هم دارای سلوله و هم مایع پلاسما، درحالی که آزمایشگاه سلول رو از خون جدا می کنه و فقط اندازه قند خون پلاسما یا سرم خون وریدی رو نشون میده. همین مسئله باعث می شه اندازه قند خونی که دستگاه ها نشون میدن حدودا ۱۵ درصد از آزمایشگاه کمتر یا بیشتر باشه. علاوه براین عواملی چون کالیبراسیون دستگاه، درجه گرما محیط و اندازه حجم خونی که روی دستگاه گذاشته می شه هم می تونن روی نتیجه موثر باشن. به خاطر همین پیشنهاد می شه کسائی که با گلوکومتر قندشون رو چک می کنن حتما یک تا ۲ بار در سال به آزمایشگاه هم مراجعه کنن و نتیجه دستگاه رو با اندازه قندی که آزمایشگاه نشون میده مقایسه کنن.

در دمای اتاق اندازه بگیرین

بعضی شرایط می تونن بر اندازه گیری قند خون به وسیله دستگاه تاثیر بذارن. مثلا کسائی که کم خونی دارن ممکنه اندازه قند خون شون به وسیله دستگاه یه مقدار بالاتر نشون داده شه. درمقابل اون، کسائی که اندازه هموگلوبین یا هماتوکریت خون شون بالاتره ممکنه قندشون به وسیله دستگاه پایین تر نشون داده شه. البته عواملی مثل ارتفاع، درجه گرما، رطوبت، اندازه اسید اوریک خون، اندازه ویتامین C و… هم می تونن روی قند اندازه گیری شده به وسیله دستگاه اثر بذارن. این دستگاه بهتره در دمای معمولی اتاق (حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد) استفاده شه.

مواظب نوارها باشین

نوارهای گلوکومتر در قوطی ای جداگونه قرار دارن. پیشنهاد می شه حتما بعد از درآوردن نوار از قوطی در اون بدون این دست اون دست کردن بسته شه تا بقیه نوارها گرما نبینن و با رطوبت کمتری مواجه شن. قوطی نوارها رو در محلی که رطوبت یا درجه گرما خیلی بالا یا پایین داره نگهداری نکنین و همیشه به تاریخ انقضای نوار توجه کنین. هر قوطی شامل یه نوار کنترله که قبل از بقیه نوارها باید داخل دستگاه گذاشته شه تا کد دستگاه با کد نوارها برابر شه. درواقع با خرید هر قوطی جدید باید این کار انجام شه. وگرنه ممکنه نتیجه قند خون درست نشون داده نشه. بعضی وقتا دستگاه گلوکومتر کثیف می شه و لازمه با یه دستمال مرطوب آغشته به آب و صابون تمیز شه. پیشنهاد می شه واسه این کار از الکل و مانند اون استفاده نشه.

لازم نیس پوست رو با الکل ضدعفونی کنین

واسه کنترل قند خون باید نکات خاصی رو رعایت کرد. اول باید دستا رو شست و خشک کرد چون چربی پوست دست می تونه روی اندازه قند خون اثر بزاره. حتما لازم نیس پوست رو با الکل ضدعفونی کنین. بهتره همیشه از یه نقطه ثابت واسه گرفتن خون استفاده نشه. هربار یه انگشت رو انتخاب کنین و دفعه بعد به صورت چرخشی از انگشتی دیگه استفاده کنین. دستگاه های جدیدتر هم وجود دارن که می تونن از نواحی دیگه مانند بازو، ساق دست و ران هم خون بگیرن. بعضی دستگاه ها دارای قلمای مخصوص خون گیری هستن که به صورت خودکار پوست رو سوراخ می کنن. البته به کار گیری این قلما معمولا بدون درده. اگه هم خونی خارج نشد میشه دست رو به سمت پایین گرفت و به آرومی انگشت رو فشار داد تا خون خارج شه. بعضی قلما هم دارای درجات جور واجور واسه اندازه نفوذ سوزن به انگشت هستن.

قند دیابتیا باید چقدر باشه؟

قند خون طبیعی ناشتا (بعد از ۸ ساعت ناشتا بودن) واسه افراد دیابتی باید حدودا بین ۸۰ تا ۱۳۰ باشه و قند خون طبیعی ۲ ساعت بعد از هر وعده غذایی واسه این افراد باید کمتر از ۱۶۰ باشه. در خانومای باردار که از انسولین استفاده می کنن اندازه قند خون ناشتا (اندازه گیری شده به وسیله دستگاه گلوکومتر) باید کمتر از تا و قند خون طبیعی یه ساعت بعد از وعده های غذایی کمتر از ۱۴۰ و ۲ ساعت بعد از وعده های غذایی کمتر از ۱۲۰ باشه. در بیماران دیابتی قند خون نباید کمتر از ۷۰ باشه و اگه قند کمتر از ۶۰ باشه مریض علامت دار می شه. قند خون کمتر از ۴۵ هم می تونه بسیار خطرناک باشه. علائم افت قند به صورت تعریق، تپش قلب، ضعف، بی حالی، لرزش انداما و تاری دید ظاهر می شن. در این صورت مریض باید بدون این دست اون دست کردن یه ماده غذایی شیرین مصرف کنه.

قند افراد سالم چقدره؟

قند خون طبیعی ناشتا واسه کسائی که دیابتی نیستن باید کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باشه. اگه این اندازه بیشتر از ۱۲۶ باشه و دوباره هم تکرار شه فرد، گرفتار به مریضی دیابته. هم اینکه اگه فردی علامت دار باشه، یعنی علائم مریضی دیابت رو داشته باشه (تکرر ادرار، پرنوشی و کاهش وزن) و در عین حال قند خون تصادفی اش (قند خونی که بدون توجه به زمان گرفته شه) واسه حتی یه بار بالای ۲۰۰ باشه فرد گرفتار به دیابته. البته این معیارها آزمایشگاهی هستن و با دستگاه گلوکومتر نباید به تشخیص دیابت پرداخت. هم اینکه کسی که قند خون ناشتایش بین ۱۰۰ تا ۱۲۶ه مستعد مریضی دیابت حساب می شه. ۱۰ درصد از این افراد در آینده به دیابت گرفتار می شن.

حتی اگه یه بار قندتون بالا بود به دکتر مراجعه کنین

بیماران دیابتی اگه قند خون شون کنترل شده نباشه بهتره هر ۲ تا ۳ ماه یه بار به دکتر مراجعه کنن تا در صورت ضرورت دوز دارو واسه اونا تغییر داده شه. اما واسه مریضایی که قندشون تحتِ کنترله فاصله بین هربار ویزیت رو میشه طولانی تر کرد و مثلا هر ۴ تا ۵ ماه یه بار به دکتر مراجعه کرد. هم اینکه اگه فرد دیابت نداشته باشه و یه بار با به کار گیری دستگاه قند خون فهمیده باشه قندش بالاتر از حد طبیعیه باید حتما به دکتر مراجعه کنه. البته با این اندازه، تشخیص مریضی دیابت داده نمی شه چون دیابت یه مریضی طولانی است و تا آخر عمر فرد رو درگیر می کنه. قند عجیب حتما باید به وسیله آزمایشگاه تایید شه و درصورت تایید، فرد دیابتی حساب می شه.

جمع آوری سلامت اکاایران

جمع آوری سلامت اکاایران

دسته‌ها: سلامتی

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *