انواع نوآوري و نوآوربودن در فرآيند

نوآوری، عامل مهمی براي رقابت پذیری در دنیا است. راز بقاي سازمان امروزي، نوآوری آن هست(جولی، 2010: 877-855). نوآوری،‌ تسخير گرايشات سازماني در جهت نوآوري و در پاسخ به تغييرات محيطي است كه اين پاسخ‌ها مي‌تواند به شكل محصول،‌ خدمت، فرايند، تكنولوژي، رفتار، بازار و سيستم‌هاي كسب و كار باشد. به طور کلی، تحقیقات نوآوری با رویکرد فردی، سازمانی یا ملی انجام مي‌شوند كه به ترتیب بر رفتارهای افراد، مدیريت نوآوری و منبع ملی برای رقابت پذیری تمركز دارند(اسچرودر، 2009: 117-105). مروری بر ادبیات، نشان می‌دهد که مطالعات نوآوری در سطح سازمانی در حوزه انواع نوآوری، ماهيت نوآوری، مقایسه آنها و يا اثرگذاري و اثرپذيري آن صورت مي‌گيرند.انواع متفاوت نوآوري توسط نويسندگان مختلفي بحث شده است. اين مطالعات در سه حوزه نوآوري در خروجي‌ها، ورودي‌ها و فرآيند قرار مي‌گيرند. مثلاً اسکومپتر (1934) دامنه نوآوری‌ها را محصولات يا خدمت جدید، توسعه متدهای جدید تولید، شناسایی بازارها، کشف منابع جدید عرضه و توسعه شکل های جدید سازمانی قرار مي­دهد. میلر و فریستون (1983) به 4 بعد محصول یا خدمت، متد‌های تولید یا خدمت، ریسک­پذیری در برنامه‌های اجرایی و جستجوی راه حل‌های نو و غیر معمول اشاره مي­كند(ون­کاترمان، 2010: 814-801). کاپن و همکاران (1992) سه بعد نوآوری سازمانی را نوآوربودن در بازار،استراتژي‌ها، مهارتهای تکنولوژیکی تعريف مي‌كنند. اما به­طور كلي نوآوری در سه شكل محصولات، فرايندها يا سيستم‌هاي كسب  و كار جديد مد نظر نويسندگان بيشتري قرار گرفته است (كرسپل و هنسن ، 2007؛ هووگارد و هنسن ، 2004، ناول و همكاران ، 2007). بدين ترتيب نوآور بودن نيز تمايل و توانايي سازمان براي اقتباس يا توسعه نوآوري در شكل محصول، خدمت،‌فرايند و يا سيستم كسب و كار تعريف مي‌شود (كرسپل و هنسن، 2007). نوآور بودن در فرایند اغلب بطور صریح در ادبیات از آن بحث نشده است. در بسیاري از مطالعات، اين نوع نوآوری را زير‌مجموعه‌ نوآوری تكنولوژيكي به حساب آوردند. مثلاً آولونیتی و همکارانش چالش‌های نوآوری تکنولوژیکی را در رابطه با متدهای تولید و ماشین آلات بعنوان سنجه‌های نوآوری تکنولوژیکی قرار دادند(بایر، 2008: 68-45). نوآوري در فرآيند شامل گسترش کیفیت و بازمهندسی فرایند کسب و کار نيز دانستند.پس مي توان گفت نوآوري در فرآيند؛ يعني نوآوري در متدهای جدید تولید، رویکردهای مدیریتی جدید و تکنولوژی جدیدی که باعث بهبود فرایندهای مدیریت و تولید است. به‌طور كلي نوآوری در فرآيند به توانايي سازمان جهت بهره­برداری از منابع و قابلیت‌هایش، ترکیب مجدد و دوباره شکل دادن آنها جهت پاسخ به نیازمندی‌های تولید اشاره دارد(هومن و همکاران،268:1385). شركت‌هاي مختلف روي يكي از ابعاد نوآور بودن تمركز مي‌كنند تا به سطح عملكردي مورد نظرشان برسند.در بخش خدمات،‌ نوآوري در شكل راديكالي است كه در اين صورت شركت‌ها به دنبال خلق خدمات جديد براي بازارهاي تعريف نشده،‌ خدمات جديد براي بازارهاي موجود و يا پيشنهاد خدمات جديد براي مشتريان موجود هستند و يا نوآوري، تدريجي است كه تنها چهره خدمات موجود را تغيير مي­دهد(کوهن، 2011: 152-128). از ديدگاه ديگر، در بخش‌هاي خدماتي تمركز عمده روي نوآور بودن در فرآيند است. نوآور بودن در فرآيند در شركت­هاي خدماتي را اينگونه تعريف كردند:” گرايش شركت به حمايت ايده‌هاي جديد و خلاقيت‌ها براي توسعه فرآيندهاي جديد ” كه باعث تسهيل دانش صنعت براي كسب مزيت رقابتي در تكنولوژي­هاي روز و روشهاي جديد مي گردد(صمد آقايي، 1378: 3 به نقل از  خنيفر و وکيلي،37:1387).