نشانه های اضطراب در سطوح مختلف

اضطراب در سطح رفتار به شیوه خشمهای ناگهانی، تخریبگری، ناتوانی در مهار حرکات خود، فزون کنشی(که در برانگیختگی نسبت به اشیاء دیده می شود)، اختلال توجه و اختلالات حرکتی توأم با اضطراب از قبیل ناخن خایی، کندن موی سر، بدن یا ابرو بیان می شود.

نشانه های اضطراب درسطح بدنی با

الف) شاخصهای فیزیولوژیکی از قبیل؛ تغییرات ضربان قلب، افزایش فشارخون و بحرانهای تنفسی، تنگ شدن عروق که موجب خشک شدن دهان و پریدگی رنگ، انقباضهای مری (احساس وجود گلوله ای در گلو ایجاد می کنند و گاهی بروز در مکانیزمهای بلع به استفراغ منجر می شود)، فزون تنودی مثانه(ادرارهای مکرر)، افزایش قابل توجه ضربان نبض، سست شدن اسفنکترها در خلال اضطرابهای شدید(و دفع غیرارادی ادرار و مدفوع بخصوص در کودکان خردسال) و تنش عضلانی که براساس نشانه های روانی-حرکتی که در بالا توصیف شد،

ب) تظاهرات جسمانی از قبیل؛ سردردها، دل دردها و یا اختلالهای هاضمه -اختلالهایی که شدت آنها بر حسب موقعیتهای مختلف میتواند متغیر باشد و یا همزمان با رویدادهای اضطراب انگیز بروز کنند-، بی اشتهایی روانی، وحشتزدگی شبانگاهی[1] در صورتی که مکرراً مشاهده شوند، بیدار شدن نابهنگام صبحگاهی،

ج) تبدیلهای هیستریکی که با نشانه های بازداری عقلی توأم هستند و

د)خودبیمارپنداری[2] یا ابراز نگرانی نسبت به وضع جسمانی و یا ترس از ابتلای به پاره ای از بیماریها در آینده، مشخص می شوند.

– بیان اضطراب در سطح ارتباطی: در قلمرو ارتباط  بخصوص کودک مضطرب با دیگران می توان سه نوع رفتار را متمایز کرد: بازداری در مجموعه امکانات بیانی و ارتباطی، وابستگی اضطراب آمیز به منابع حمایتی(والدین و…) و اجتناب از موقعیتها یا اشیایی که اضطراب شدیدی را در وی برمی انگیزند (نقل از دادستان 1376).

– تجلّی اضطراب در سطح شناختی : تردیدی نیست که وجود سطحی از اضطراب می تواند نقش برانگیزاننده فرایندهای عقلی را ایفا کند، معهذا باید بر این نکته تأکید کرد که فراتر رفتن اضطراب از حدّ آستانه ای، دارای تأثیری ویرانگراست. بدینگونه که توانایی تمرکز و توجه و قدرت حافظه بر اثر اضطراب دچار اختلال می شوند و اینکه بازداری عقلی با اضطراب بر اساس مشاهدات بالینی تأیید شده است (واچل1967؛به نقل از شوارتسر و ویکلند1381).

 

[1] nightly terror

[2] hypochondria