……………………………………………………………………………. 74
گفتار دوم: سایر طرق شناسایی ادله ی الکترونیکی …………………………………………………………….. 75
1. شنود داده های الکترونیکی …………………………………………………………………………………. 75
2. معاینه ی صحنه ی جرم داده های الکترونیکی ……………………………………………………….. 78
3. جلب نظر کارشناس خبره …………………………………………………………………………………… 79
گفتار سوم: حلقه ی پایانی جمع آوری ادله ی الکترونیکی ………………………………………………….. 79
1. بسته بندی و حمل ونقل ادله ی الکترونیکی ………………………………………………………….. 80
2. ارائه ی ادله ی الکترونیکی ………………………………………………………………………………….. 81
مبحث سوم: بررسی هویت پدیدآورنده ی ادله ی الکترونیکی ……………………………………………… 84
گفتار اول: مراحل احراز هویت پدیدآورنده ………………………………………………………………………. 84
1. مرحله ی ایجاد هویت ……………………………………………………………………………………….. 85
2. مرحله ی افزودن شناسه و ویژگی به هویت ………………………………………………………….. 86
3. مرحله ی تأیید و تجویز ……………………………………………………………………………………… 86
گفتار دوم: ابزارهای احراز هویت پدیدآورنده ……………………………………………………………………. 88
1. تعریف امضای الکترونیکی ………………………………………………………………………………….. 89
2. تاریخچه ی امضای الکترونیکی …………………………………………………………………………… 90
3. ماهیت امضای الکترونیکی ………………………………………………………………………………….. 90
4. انواع امضای الکترونیکی …………………………………………………………………………………….. 91
بخش دوم: پذیرش ادله ی الکترونیکی تا مبنای صدور رأی دادگاه ……………………………………….. 93
مبحث اول: ارزیابی اعتبار و اصالت ادله ی الکترونیکی ………………………………………………………. 93
گفتار اول: چگونگی ارزیابی ادله ی الکترونیکی ………………………………………………………………… 94
1. کارکردهای ادله ی الکترونیکی …………………………………………………………………………….. 94
2. چگونگی ایجاد ادله ی الکترونیکی ………………………………………………………………………. 96
3. حقیقت اولیه و ثانویه …………………………………………………………………………………………. 97
گفتار دوم: قواعد مربوط به اعتبار ادله ی الکترونیکی ………………………………………………………….. 98
1. قاعده ی بهترین دلیل …………………………………………………………………………………………. 98
2. قاعده ی ادله ی سماعی …………………………………………………………………………………… 100
گفتار سوم: وجود یا عدم وجود اصالت در اسناد الکترونیکی …………………………………………….. 101
1. مفهوم اصالت و شناخت اصل و رونوشت اسناد الکترونیکی ………………………………….. 101
2. شرایط لازم برای احراز اصالت اسناد الکترونیکی …………………………………………………. 103
3. تصدیق اصالت ادله و اسناد الکترونیکی و موارد مخدوش کردن آن ها ……………………. 106
الف) تصدیق اصالت ……………………………………………………………………………………………………. 107
ب) شیوه های تعرض و مخدوش کردن اصالت ………………………………………………………………. 108
گفتار چهارم: اعتبار کپی ادله ی الکترونیکی تهیه شده از اصل ……………………………………………. 112
1. راهکارها و ضرورت های تغییر فرمت اسناد کاغذی به الکترونیکی ………………………… 112
2. بررسی اعتبار کپی اسناد الکترونیکی در کشورهای مختلف و ایران …………………………. 114
مبحث دوم: قابلیت یا عدم قابلیت استناد ادله ی الکترونیکی ……………………………………………… 116
گفتار اول: مفهوم استنادپذیری و مباحث پیرامون آن …………………………………………………………. 116
1. مفهوم شناسی ………………………………………………………………………………………………….. 116
2. اعطای ارزش اثباتی …………………………………………………………………………………………. 117
3. قالب های ادله ی الکترونیکی و دادگاه صالح ………………………………………………………. 120
گفتار دوم: رویکرد کشورهای جهان در مواجهه با ادله ی الکترونیکی …………………………………. 124
1. کشورهای حقوق رومی _ ژرمنی ………………………………………………………………………. 124
2. کشورهای حقوق کامن لا …………………………………………………………………………………. 127
گفتار سوم: پرونده هایی در رابطه با استنادپذیری ادله ی الکترونیکی ………………………………….. 129
1. دعوای ایالات متحده علیه سیمپسون ………………………………………………………………….. 129
2. دعوای کام علیه کوپنهیفر ………………………………………………………………………………….. 129
3. دعوای استیوجکسون گیمز علیه مأموران سرویس امنیتی ………………………………………. 130
4. دعوای وزارت دادگستری آمریکا علیه شرکت مایکروسافت ………………………………….. 130
نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………… 133
پیشنهادها ……………………………………………………………………………………………………………………. 136
پیوست ………………………………………………………………………………………………………………………. 138
منابع و مآخذ ………………………………………………………………………………………………………………. 150
چکیده انگلیسی ……………………
……………………………………………………………………………………… 157

مقدمه
در دوره های گذشته، از یک سو به دلیل عدم توسعه ی علوم و از سوی دیگر اعتقاد همگان به جایگاه راسخ معنویات و امور باطنی، عمده ی دلایل ابرازی جهت اثبات جرایم، در اقرار، شهادت و نهایتاً علم قاضی خلاصه می شد که به دلیل نبود ابزارها و امکانات لازم، حتی گزینه ی آخر نیز معمولاً به دریافت های باطنی قاضی محدود می گشت.
با پدیدار شدن فناوری های نوین، چالش های جدیدی در دنیای حقوق پدید آمده است و پیدایش ادله ی الکترونیکی با ماهیت خاص به جای ادله ی سنتی، مقامات قضایی را با مشکلات عدیده ای در زمینه های مختلف اعم از کشف جرم، جمع آوری ادله و غیره مواجه کرده است. ادله ی الکترونیکی به دلیل دارا بودن ویژگی های منحصر به فرد خود نیازمند تدابیر و قواعد جدیدی می باشد.
نخستین واکنش قانون گذار ایران برای مقابله با جرایم رایانه ای تبصره ی 3 ماده ی یک قانون مطبوعات در تاریخ 30/1/1379 بود که مقرر داشت: «کلیه نشریات الکترونیکی مشمول مواد این قانون است». پس از آن قوانین دیگری از قبیل: «قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب 4/10/1379»، «قانون جرایم نیروهای مسلح مصوب 17/10/1382» که در ماده ی 131 خود اقسام جرایم رایانه ای نظامیان از قبیل جعل، جاسوسی، سواستفاده ی مالی و غیره را برشمرده است و «قانون تجارت الکترونیکی مصوب 17/10/1382» مصادیقی از این نوع جرایم را احصا کرده اند. یکی دیگر از واکنش های قانون گذار تصویب قانون جرایم رایانه ای در تاریخ 5/3/1388 بود که این قانون به جرم انگاری رفتارهای قابل ارتکاب در فضای سایبر و آیین دادرسی خاص این جرایم پرداخته است و نهایتاً آخرین واکنش قانون گذار در این زمینه قانونی است تحت عنوان «قانون جمع آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی مصوب 12/5/1393» که پیرامون آیین دادرسی و نحوه ی جمع آوری ادله ی الکترونیکی و ارائه ی آن ها به دادگاه سخن به میان آورده است. این قانون سعی بر آن دارد تا بتواند مراحلی را که ادله ی الکترونیکی باید بپیمایند تا به عنوان ادله ی قابل قبول در محضر دادگاه مطرح شوند را به نمایش بگذارد.
به طور کلی باید اذعان داشت که فناوری اطلاعات و ارتباطات و پیدایش ادله ی الکترونیکی توانسته در حقوق جزای ماهوی و حقوق جزای شکلی تحولات بسیار ژرف و عمیقی ایجاد نماید.
1. بیان مسأله
در هزاره ی نوین، تقریباً هیچ امری باقی نمانده است که به طور مستقیم و باواسطه، به فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی وابسته نباشد. این وضعیت نوپدید، حوزه های گوناگون، از جمله نظام حقوقی را تحت تأثیر خود قرار داده است. در این میان، شاید هیچ شاخه ای به اندازه ی نظام ادله ی اثبات دعاوی، تأثیر نپذیرفته باشد؛ زیرا داده های رایانه ای هیچ سنخیتی با اسناد و اطلاعات دنیای فیزیکی ندارند. این دغدغه در نظام ادله ی اثبات کیفری جدی تر است به ویژه آن که ضابطه مند شدن عملکرد مجریان قانون در مواجهه با پرونده های کیفری سایبری یا مرتبط با فضای سایبری، ضروری است. (جلالی فراهانی، 1386)
با گسترش اینترنت و ایجاد شبکه های ارتباطی در سطح جهان، جرایمی در فضای سایبر واقع می شود که از لحاظ ساختاری، متفاوت از جرایم سنتی و در عین حال مخرب و زیان بارتر از آن ها جلوه می کنند. با توجه به این که در فضای مجازی اصل بر ناشناختگی است، کشف و تعقیب جرایم ارتکابی واقع در آن و هم چنین جمع آوری دلیل و اثبات آن جرایم از اهمیت ویژه ای برخوردار است. (مؤذن زادگان و شایگان، 1388)
در تعریف ادله ی الکترونیکی این گونه می توان اذعان داشت: هرگونه داده و نرم افزار یا سخت افزار الکترونیکی که بتواند اطلاعات ارزشمندی در راستای اثبات ادعا، دفاع، کشف جرم یا استدلال قضایی به دست دهد. البته عده ای این طرز تفکر را دارند که ادله ی الکترونیکی تنها به رایانه ختم می گردد؛ در صورتی که این چنین نبوده و اطلاعات قابل کسب از دستگاه هایی نظیر تلفن همراه، دورنگار، پیجرتلفن، پیام گیر تلفن و غیره جزو ادله الکترونیکی محسوب می گردد. قابلیت استنادپذیری ادله الکترونیکی موضوعی بحث برانگیز است زیرا گرایش به ادله ی سنتی بسیار بوده و سوق یافت

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید